Internet met filter veiliger?

Door Niels Huijbregts, 30 January 2007

Providers moeten door de overheid gedwongen worden, ongewenste zaken te blokkeren en zo zorgen voor een veilig internet. Dat zeggen steeds meer stemmen in de politiek. Interessante stelling, maar laten we dat maar niet doen. Wat op internet gewenst is en wat niet, moet je niet aan je provider overlaten. En al helemaal niet aan de overheid.

Internetfilters zijn al enige jaren onderwerp van debat. Het internet biedt meer dan enig ander medium de mogelijkheid een kijkje te nemen in het diepste duister van wat het menselijk brein te bieden heeft. Als je gericht zoekt, maar ook zonder het te willen, kun je op internet stuiten op porno, haat, geweld en ander materiaal dat je schadelijk zou kunnen noemen. De providers bieden toegang tot dit alles, dus zij moeten ervoor zorgen dat die troep verdwijnt, menen velen. In sommige gevallen klopt dat, maar meestal niet.

Als materiaal zonder twijfel onrechtmatig is, illegaal dus, moeten providers in Europa het weghalen zodra ze weten dat het op hun servers staat. Maar de onrechtmatigheid van materiaal is vaak lastig te bepalen. En meestal staat het helemaal niet op de server van een Europese provider en kan de provider het materiaal dus niet verwijderen.

Dan zou je het, in plaats van te verwijderen, in ieder geval onzichtbaar kunnen maken door filters te gebruiken die ongewenste zaken blokkeren. Dat kan, al zullen ze nooit helemaal volledig werken. Net als bij spamfilters zal er altijd iets doorheen komen; sites die gevonden willen worden, blijven toch vindbaar. Liefhebbers van kinderporno, of haatzaaiende teksten, of terroristisch materiaal, weten elkaar op internet prima te vinden voor uitwisseling van van alles en nog wat, meestal buiten de gebruikelijke paden en dus buiten de filters om. Wat heeft filteren dan voor zin? Filters zouden misschien kunnen voorkomen dat je tegen dit soort informatie aanloopt terwijl je er niet naar op zoek bent. Maar als ik eens diep nadenk, kan ik niet anders dan concluderen dat ik in al mijn jaren op internet nog nooit zulke zaken ben tegengekomen als ik er niet expliciet naar verwezen of naar op zoek was.

Tot zover onrechtmatig materiaal. Maar de roep om filtering van bijvoorbeeld het CDA gaat niet om onrechtmatig, maar om onwenselijk materiaal. De partij wil kinderen beschermen tegen “vunzigheid” en “ranzigheid” in het algemeen en pleit daarom voor een veiliger internet. Dat kan ik me best voorstellen: in een paar uur willekeurig internetsurfen komen seks en geweld vrijwel zeker voorbij, net als bij een paar uur zappen op tv. Oplossingen voor dat probleem bestaan al: voor een paar tientjes zijn diverse programma’s te koop die ongewenste zaken op internet blokkeren. Zo’n programma kan iedereen zelf kopen, daar hoeft de provider zich niet mee te bemoeien en de overheid ook niet. Die zou er hooguit met een Postbus 51 campagne op kunnen wijzen dat zulke programma’s bestaan, maar van de filtering zelf moet ze zich verre houden. Een overheid die bepaalt wat wel en wat niet gezien mag worden, dat riekt naar censuur. Europese en nationale grondrechten verbieden overheidsbemoeienis die de vrijheid van meningsuiting inperkt. De overheid heeft het strafrecht tot haar beschikking om zaken te bestrijden die niet door de beugel kunnen. En wat niet verboden is, mag.

Als de overheid niet bepaalt wat er wel en niet door zo’n filter komt, wie dan wel? Door een filter te gebruiken geef je de verantwoordelijkheid over wat je wel en niet wilt zien, uit handen. Je mag er dan best bij stilstaan, wie dat precies bepaalt. En op basis van welke criteria. Je zou alle vieze woorden kunnen filteren. Op die manier verdwijnen pornosites, maar je filtert zo bijvoorbeeld ook een groot aantal artikelen uit De Volkskrant. Die methode is dus niet zo geschikt omdat het behalve viezigheid ook nieuws over viezigheid filtert. Je zou ook een lijst kunnen bijhouden van alle ongewenste websites op internet. Maar met miljoenen nieuwe domeinnamen per maand is dat onbegonnen werk.

Hoe werkt die filtersoftware dan? CDA’s Mirjam Sterk zei in het verkiezingsdebat van Het Elfde Uur dat ze Filternet van de EO gratis ter beschikking wil stellen aan de Nederlandse burger. Dus laten we daar eens te rade gaan. Filternet is een internetprovider die het internet gezuiverd van narigheid aan u aanbiedt. Het heeft software die het internet afspeurt op zoek naar ongewenste sites. De software wordt geholpen door medewerkers van de EO, die sites aan het filter toevoegen waar de software moeite mee heeft, “zoals sites over occultisme”, zo meldt de website van Filternet. Naast de te verwachten ongewenstheden als racisme, seks en geweld beschermt Filternet ook tegen weddenschappen, paranoia, angst, dood en paddestoelen. Er is vast een markt voor een dergelijk filter, maar subsidiëring door de overheid zodat iedereen een dood- en paddestoelvrij internet kan genieten, is overdreven. Zeelandnet is een andere provider die het internet - naar keuze - gefilterd levert. Daar kun je kiezen uit een aantal pakketten, variërend van ‘alles mag behalve porno’ tot internet zonder dating en chatten, en bij het strengste filter zelfs een idyllisch internet zonder sport, audio/video en alternatieve levensstijlen. Aardig, maar niet subsidiewaardig.

Er zijn vast klanten die zo’n dienst van hun provider op prijs stellen. En zolang klanten zelf kunnen instellen wat zij en hun kinderen wel en niet willen zien, ben ik er niet tegen. Maar eigenlijk moet de oplossing natuurlijk ergens anders gezocht worden. Er zijn een heleboel dingen in het leven die niet veilig zijn en die je liever niet ziet. Die kun je negeren of zelfs onzichtbaar proberen te maken, maar daar zijn kinderen niet bij gebaat. Om hun bescherming is het het CDA te doen, maar kinderen kan je veel beter beschermen door ze uit te leggen dat er dingen in het leven zijn die ongewenst zijn. Je kunt een kind beter leren geen snoep aan te nemen van vreemden, in plaats van alle snoep in de ban te doen. Ongewenste zaken zijn overal: op straat, op tv, in de krant, op het schoolplein. Zorg ervoor dat kinderen daarmee om kunnen gaan. Zodat ze weten wat drugs zijn als ze ermee geconfronteerd worden. Zodat ze weten dat er vieze mannen bestaan die je niet moet vertrouwen. Zodat ze weten dat je dus niet zomaar je naam, leeftijd en adres aan iemand in een chatroom moet geven. Want filters geven schijnveiligheid, ze maken het leven niet mooier dan het is.

Over dit onderwerp organiseren XS4ALL en De Balie een publiek debat op maandag 5 februari. Iedereen is uitgenodigd mee te discussieren in Amsterdam, of de discussie via de live stream te volgen op de site van De Balie. Meer informatie is hier te vinden.

Een bijdrage van Niels Huijbregts

Niels werkt op de afdeling Public Affairs van XS4ALL als woordvoerder.

CBP start privacy informatiesite

Door Niels Huijbregts, 29 January 2007

Een persbericht van het College Bescherming Persoonsgegevens meldt de lancering van een nieuwe website die burgers antwoord zal geven op de meest gestelde vragen over privacy: www.mijnprivacy.nl Het doel van de website is burgers gemakkelijker in staat te stellen zelf problemen met het gebruik van hun persoonsgegevens aan te pakken. Daarnaast zullen op de site opmerkelijke berichten over privacy worden geplaatst.

“Heffing op internet? Dacht het niet…”

Door Niels Huijbregts, 29 January 2007

Nu.nl berichtte afgelopen vrijdag over PvdA-kamerlid Martijn van Dam. Hij zou voorstander zijn van heffingen op internettoegang als compensatie aan de entertainmentindustire.

Dat is onzin, blijkt uit de weblog van Van Dam zelf: “Volgens nu.nl denk ik na over een heffing op internetverkeer. Daar weet ik echter zelf niks van. En wie het interview goed leest, ziet ook dat ik dat helemaal niet heb gezegd…”

“Criminelen bedreigen toekomst van internet”

Door Niels Huijbregts, 29 January 2007

Internet-evangelist Vint Cerf vertelde op het World Economic Forum in Davos, Zwitserland, dat het internet momenteel uit zo’n 600 miljoen computers bestaat. Daarvan zouden er 150 miljoen tot een trojan botnet behoren. Een kwart van het hele internet zou zo onder controle staan van kwaadwillenden, die de botnets gebruiken om spam te versturen en computeraanvallen te doen.

Staat voor de rechter gedaagd om stemcomputer

Door Niels Huijbregts, 27 January 2007

Nu.nl meldt:

Stemcomputers blijven de gemoederen bezighouden: stemcomputerbouwer SDU is boos. Het bedrijf zou tot februari gekregen hebben om manco’s aan stemcomputers op te lossen, maar minister Nicolaï heeft nu al verklaard dat de computers van het bedrijf zijn afgekeurd voor gebruik bij de Provinciale Statenverkiezingen van 7 maart. SDU heeft daarom een kort geding aangespannen tegen de Staat.

Heffing op internetabonnementen

Door Niels Huijbregts, 26 January 2007

Nu.nl meldt:

PvdA-Kamerlid Martijn van Dam pleit voor een heffing op internetabonnementen. Die kan de entertainmentindustrie dan compenseren voor derving van inkomsten door gedownloade muziek en films, want “het is een verloren strijd om kopiëren op internet tegen te gaan”.

CBP maakt gehakt van bewaarplicht-voorstel

Door Niels Huijbregts, 26 January 2007

Het College Bescherming Persoonsgegevens vindt de voorgestelde bewaartermijn te lang, de onderbouwing veel te mager; noemt in sommige opzichten het voorstel ‘onwenselijk en wetstechnisch onjuist’ en op plaatsen ‘in strijd met de richtlijn’ waar het voorstel een invulling van probeert te zijn.

“Second Life is een piramidespel”

Door Niels Huijbregts, 25 January 2007

Een artikel op Valleywag meldt:

Analyse van de virtual reality wereld Second Life laat zien dat het verdacht veel lijkt op een piramidespel: de top wordt rijk door steeds meer klanten te ronselen aan de onderkant van de piramide.

Microsoft biedt geld voor goed woordje op Wikipedia

Door Niels Huijbregts, 25 January 2007

Nu.nl meldt:

Microsoft was het niet helemaal eens met een aantal artikelen op Wikipedia, Ze boden een weblogger geld om aanpassingen te doen. De blogger maakte dit bekend waardoor Microsoft ernstig in verlegenheid is gebracht.

“Geen problemen met stemcomputers”

Door Niels Huijbregts, 24 January 2007

BNR meldt:

Minister Atzo Nicolaï (Bestuurlijke Vernieuwing) ziet geen aanleiding om extra maatregelen te nemen nu de actiegroep Wijvertrouwenstemcomputersniet nieuwe problemen met de stemmachines heeft gesignaleerd.

Gratis muziek voor studenten

Door Niels Huijbregts, 24 January 2007

Forbes meldt:

Een aantal grote platenmaatschappijen in de Verenigde Staten heeft een deal heeft gesloten met Ruckus. Iedereen met een .edu mailadres mag voortaan gratis muziek luisteren omdat “studenten toch liever muziek stelen dan ervoor te betalen”. De site hoopt door advertenties te verkopen toch nog wat geld op te brengen. Zouden de platenmaatschappijen langzaamaan toch beginnen te begrijpen dat nieuwe tijden vragen om nieuwe methodes?

Wie wat bewaart die heeft wat

Door Simon Hania, 19 January 2007

In tijden van oorlog is de waarheid het eerste slachtoffer, zo luidt het gezegde. De War on Terror eist nog een slachtoffer: privacy. De zelfmoordaanslagen in Londen in juli 2005 leidden tot grote politieke beroering. Met als direct resultaat: Europese regelgeving die een ongekende inperking van de privacy betekent. Ik heb het over de zogeheten bewaarplicht voor telecomaanbieders en internet service providers (ISP’s). Zij worden verplicht om informatie over het telefoon- en internetverkeer van hun klanten voor langere tijd te bewaren.

XS4ALL is een fel tegenstander van deze bewaarplicht. In dit artikel zal ik eerst onze bezwaren tegen de bewaarplicht bespreken. Daarna bespreek ik een recent wetsvoorstel op dit gebied, waar wij evenmin enthousiast over zijn.

Waarom heeft XS4ALL heeft zich verzet tegen de bewaarplicht?

  • De noodzaak van een bewaarplicht is niet aangetoond;
  • De inbreuk op de privacy is buitenproportioneel;
  • We twijfelen sterk aan de effectiviteit en praktische uitvoerbaarheid; en
  • De hoge kosten komen ten onrechte voor rekening van marktpartijen.

Ik zal deze argumenten kort toelichten.

Noodzaak van de bewaarplicht
De overheid denkt dat het nodig is om gegevens over communicatie tussen Europese burgers voor langere tijd te bewaren. Zij luistert naar opsporingsdiensten, waar uiteraard de wens bestaat om gegevens langer te bewaren. Dat zal geen verrassing zijn, maar de vraag is of het zin heeft. Wij denken van niet. Er is geen enkel onderzoek uitgevoerd in Europa dat de noodzaak en effectiviteit aantoont voor het aanleggen van een dergelijke grootschalige database, gevuld met zeer gevoelige persoonlijke gegevens

Privacy
XS4ALL staat niet alleen in haar standpunt. Het College Bescherming Persoonsgegevens heeft zich zeer kritisch uitgelaten over de bewaarplicht. Het nut en de noodzaak van de bewaarplicht zijn volgens het CBP niet aangetoond en ook ontbreken specifieke garanties. Denk aan de beveiliging van dergelijke grote hoeveelheden data en de controle op wie toegang heeft tot welke bestanden. De Europese werkgroep van privacy-toezichthouders, de zogeheten Artikel-29 Werkgroep, noemt de bewaarplicht in strijd met het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens. Kortom: Organisaties die waken over onze privacy zijn unaniem van mening dat de bewaarplicht een buitenproportionele inbreuk maakt op privacy. Wij vinden daarom dat de bewaarplicht niet door de beugel kan.

Is de bewaarplicht uitvoerbaar?
We twijfelen aan de effectiviteit en praktische uitvoerbaarheid van de bewaarplicht. Circa 90 % van al het e-mailverkeer bestaat bijvoorbeeld momenteel uit spam en dat percentage neemt snel toe. Dit leidt tot een gigantische hoeveelheid nutteloze gegevens die bewaard moet worden. Verder lezen…

Een bijdrage van Simon Hania

Simon Hania is technisch directeur bij XS4ALL

Indymedia: nieuws of bron?

Door Jakobien van der Weijden, 17 January 2007

Het onafhankelijke nieuwsnetwerk Indymedia wordt door de lezers en gebruikers beschouwd als een nieuwsbron. Ik vroeg me af of dat het ook werkelijk is. Want waarom zien we zo weinig van het meest hete nieuws op Indymedia terug in de kranten, nieuwsbulletins en andere mainstream media? Neem Oaxaca in Mexico; een regio waar de inwoners dit najaar in opstand kwamen tegen de staatsregering. De federale politie heeft zeer gewelddadig opgetreden met twintig doden en veel onterechte arrestaties als gevolg. Dit conflict, waaraan Indymedia vele webpages heeft gewijd, heeft in ons land ‘het nieuws’ nauwelijks gehaald. Op een paar berichten na die de dood van een betrokken Amerikaanse (Indymedia) journalist meldden.

Verder lezen…

Een bijdrage van Jakobien van der Weijden

Jakobien van der Weijden is webredacteur en masterstudent Media en Journalistiek aan de Erasmus universiteit.

Oorlog in de onderwereld

Door Hans Dulfer, 10 January 2007

De boeven van de muziekindustrie hebben ruzie. Eind december maakte AllofMP3.com bekend dat het bedrijf voor een New Yorkse rechtbank gedaagd was door Amerikaanse platenmaatschappijen. AllofMP3 is een Russisch bedrijf waar klanten tegen betaling mp3’s van duizenden artiesten kunnen downloaden. De site is een concurrent van sites als iTunes.

Het bedrijf wordt aangeklaagd omdat de platenmaatschappijen geen cent zeggen te krijgen van de opbrengsten van AllofMP3. De platenmaatschappijen hebben de auteursrechten op de liedjes en moeten daarom geld ontvangen, vinden ze. AllofMP3 zegt dat dat misschien in New York zo is, maar dat de dingen in Rusland anders in elkaar zitten. Het bedrijf doet niets dat tegen de Russische wet is en trekt zich dus niets aan van de rechtszaak aan de andere kant van de wereld.

Kan een Russisch bedrijf dan zomaar muziek verkopen van allerlei artiesten zonder rechten af te dragen? Nee, zo simpel ligt het natuurlijk niet. AllofMP3 heeft een overeenkomst met ROMS - een soort zelfverklaarde Russische Buma/Stemra - en betaalt per download een klein bedrag aan die organisatie. ROMS is vervolgens verantwoordelijk voor de verdere verdeling van dat geld onder de rechthebbenden. Als de maatschappijen geen geld krijgen, dan is dat de verantwoordelijkheid van ROMS, en niet van ons, zegt AllofMP3. De Russische wet is het daarmee eens.

Er komt natuurlijk in ieder geval niks bij de artiesten terecht. AllofMP3 gebruikt boevenargumenten, maar de platenmaatschappijen zijn net zo goed boeven, vandaar de titel boven dit artikel. De hele affaire is een poppenkast gebaseerd op een fout auteursrechtensysteem. Verder lezen…

Een bijdrage van Hans Dulfer

Hans Dulfer is saxofonist.

Euro-strafrecht bedreigt onze vrijheid

Door Ante Wessels, 07 January 2007

Article 3 Offences
Member States shall ensure that all intentional marrying someone of the same sex, and attempting, aiding or abetting and inciting same-sex marriages, are treated as criminal offences.”

Maakt u zich geen zorgen, bovenstaand verbod op homohuwelijken staat niet in een echte Europese richtlijn, maar in een fictieve. Of, maakt u zich maar liever wel zorgen. De Europese Gemeenschap heeft zichzelf het recht toegekend de lidstaten strafwetten op te leggen. En al bij de allereerste richtlijn met strafrechtelijke maatregelen hebben Europarlementariërs amendementen ingediend om de normen en waarden van Europeanen bij te sturen, onder dwang van straf.

Maar laten we bij het begin beginnen!

De Europese Commissie wil namaken en kopiëren strafbaar stellen. Haar voorstel is buitensporig, het gaat niet alleen om regelrechte namaak, maar ook om grensgevallen. Om potjes huismerk pindakaas die lijken op Calvé pindakaas. Om bloemetjesversiering van de Blokker die lijkt op bloemetjesversiering van de Hema. Om alle inbreuken op alle “intellectuele eigendomsrechten”. Terwijl ze bij de Albert Heijn en de Blokker rustig verder slapen, is menig softwarebedrijf verontrust. Alleen consumenten blijven buiten schot in het voorstel van de Commissie.

Maar ook consumenten moeten worden aangepakt menen Toine Manders (VVD) en andere Europarlementariërs. Manders heeft een amendement ingediend dat lidstaten verplicht om elke aankoop van producten die inbreuk maken als heling te beschouwen. Voor Tros Radio Online lichtte hij toe: “Als downloaden in het wetboek van strafrecht wordt opgenomen en mensen denken dat ze strafbaar zijn, en dat ook daadwerkelijk zijn, wil dat niet zeggen dat de politie ze gaat achtervolgen. Maar dan hebben de mensen de keuze: wil ik voor een euro om een plaat te downloaden een dief zijn? (…) Het gaat over de normen en waarden van mensen over intellectuele eigendomsrechten.” Verder lezen…

Een bijdrage van Ante Wessels

Ante Wessels is secretaris van Vrijschrift.org

Spam: het einde is nog niet in zicht

Door Vincent Schönau, 02 January 2007

De gevolgen van de grote toename in spam de afgelopen maanden zijn deze laatste twee weken van het jaar pijnlijk duidelijk geworden.

In Nederland kwam dat in het nieuws door storingen in de mailvoorzieningen van providers als Chello en Demon. Maar niet alleen Nederlandse providers zuchten onder de last; ook de mailservers van Nieuw-Zeelandse provider NZ Telecom, Engelse webhoster 123-reg en onderwijs-instellingen in de VS konden de storm nauwelijks weerstaan.

De reden voor deze problemen is niet de groei op zich. De meeste providers en mailserver-beheerders weten al langer dat de voornaamste bijdrage in de groei van het e-mail volume wordt geleverd door spam. Wat velen heeft overvallen is dat de groei deze afgelopen maanden sterk is toegenomen. De eerste tekenen daarvan werden in de zomer merkbaar, toen een type spam zich aandiende dat door veel filters van dat moment niet herkend werd; de veelbesproken image-spam.

In oktober begonnen spammers in hoog tempo nieuwe, nog niet eerder gebruikte ‘bots’ (met trojans geinfecteerde Windows-computers) in te zetten. Het gebruik van ‘botnets’ voor spam is niet nieuw - het is al een jaar of twee zo dat de meeste spam verstuurd wordt via dergelijke gecompromitteerde windows-systemen. Een nieuwe generatie trojans, zoals Spamthru verspreidt zich snel, verbergt zich goed, en is erg moeilijk te verwijderen. Verder lezen…

Een bijdrage van Vincent Schönau

Vincent Schönau is Privacy Officer en spambestrijder bij XS4ALL.