Stemwijzer is spyware

Door Bart Jacobs en Wouter Teepe, 06 March 2007

Bij de landelijke verkiezingen afgelopen november was er veel discussie over stemmachines, tot in de Kamer aan toe. Vooral de geheimhouding was een probleem. Voorafgaand aan die verkiezingen is meer dan vier miljoen keer gebruik gemaakt van de Stemwijzer. Ook bij de komende provinciale verkiezingen maakt men weer druk gebruik van dit hulpmiddel. De Stemwijzer is een belangrijk onderdeel van het electorale proces geworden. Opmerkelijk is, dat er niks is geregeld over geheimhouding van de politieke voorkeuren die mensen via de Stemwijzer aangeven.

Iemands politieke voorkeur behoort volgens de Wet Bescherming Persoonsgegevens (WBP) tot de ‘bijzondere persoonsgegevens’ die extra beschermd dienen te worden. De website van de Stemwijzer geeft geen informatie over hoe met de verzamelde politieke voorkeuren wordt omgegaan. Dat er wel degelijk gegevens worden verzameld, blijkt pas aan het eind, na het invullen, wanneer gebruiksstatistieken te bekijken zijn. Het is volstrekt onduidelijk in welke mate de op deze manier verzamelde informatie is geanonimiseerd.

Als u met uw browser naar de webpagina www.stemwijzer.nl gaat, leert men daar uw persoonlijke computeradres kennen. Dit ‘IP-adres’ is nodig om de juiste pagina’s te laten zien. Bij het doorlopen van de vragenlijst van de stemwijzer worden uw antwoorden bijgehouden door een computerprogrammaatje om u aan het eind een gericht advies te geven. Dit programmaatje geeft uw voorkeuren ook door aan een centrale computer van de Stemwijzer. Uw voorkeuren zijn dus bekend, gekoppeld aan uw IP-adres. Technisch gezien is de Stemwijzer daarom spyware, omdat hij zonder toestemming gegevens van de gebruiker verzamelt en centraal opslaat.

Veel huishoudens in Nederland hebben een vast IP-adres. Daarmee zijn voorkeuren vaak tot een gezin te herleiden. Veel adressen zijn ook direct tot personen te herleiden: er zijn veel eenpersoonshuishoudens.

De wetgeving(svoorstellen) van de laatste jaren geven politie en inlichtingendiensten steeds meer bevoegdheden om gegevens te vorderen en te analyseren. Is het gegarandeerd dat de lijst IP-adressen en bijbehorende politieke voorkeuren nooit opgevraagd wordt bij de Stemwijzer, bijvoorbeeld om na te gaan op welke adressen men extremistische opvattingen koestert?

Het is onacceptabel dat de Stemwijzer geen privacyregels heeft.

Een bijdrage van Bart Jacobs en Wouter Teepe

De auteurs werken in de computerbeveiliging aan de Radboud Universiteit Nijmegen; Teepe levert ook diverse stemadviesdiensten.

Dataretentie

Door Niels Huijbregts, 06 March 2007

In een artikel op ISPam.nl geeft Arnout Veenman een mooi overzichtje van de ontwikkelingen rond dataretentie sinds 2005.