Max Havelaar revisited

Door Niels van Veen, 16 April 2007

Nu.nl schrijft vandaag over een Australiër die Youtube met succes, maar zonder recht, heeft gesommeerd om meer dan tweehonderd video’s te verwijderen. Volgen het bericht deed Youtube geen enkele moeite om de beweringen van de jongen te controleren.

Het bericht brengt een onderzoek van Bits of Freedom in herinnering waaruit bleek dat een aantal internetbedrijven ook in Nederland lichtvaardig auteursrechtelijke claims honoreert.

Zuid-Afrika: een online township?

Door Elvira van Noort, 16 April 2007

Rhodes University in Grahamstown, het dorp met de eerste Internetverbinding in Zuid-Afrika, ligt als een Gaza strook-muur tussen arm en rijk. Rijk heeft toegang tot het Internet, arm weet niet wat het Internet is. Maar geen paniek, Zuid-Afrika werkt aan een online inhaalslag.

Terwijl academisch Nederland sinds de jaren tachtig al op het Internet actief is moesten Zuid-Afrikanen wachten tot 1994, toen slaagde Rhodes University (RU) in het aanleggen van een directe verbinding met Amerika.

RU probeert iets aan die grote verschillen tussen rijk en arm te doen door in township scholen wireless Internet te introduceren en computerlessen te geven. Tijdens de jaarlijkse Highway Africa conferenties in september zijn er op RU workshops over weblogs en burgerjournalistiek voor bezoekers uit alle hoeken van Afrika.

Een slimme zet want met dit soort stunts trekken zij positieve aandacht en doet RU iets aan het verkleinen van de bekende ‘Digital Gap’. Helaas lopen de projecten niet zo soepel: schoolcomputers worden gestolen en de rudimentaire hands-on basiskennis van Afrikanen is niet groot genoeg.

Een voorbeeld van een mislukt RU project is de nieuwe online versie van Grocott’s Mail. Grocott’s Mail is een tweewekelijkse lokale krant die volgeschreven wordt door journalistiek studenten van de Universiteit. De krant verschijnt in het Engels terwijl er hier nog 10 andere talen worden gesproken, voornamelijk IsiXhosa. De krant vindt gretig aftrek, mede doordat veel Engels-sprekende jongeren de krant vertalen voor hun ouders en bekenden. Nu is de krant sinds 2006 ook online te vinden maar er zijn geen bezoekers… rara hoe kan dat? Meer dan een podium voor nieuwe media studenten is het niet.

Een aantal typisch Zuid-Afrikaanse problemen met het Internet werden opgesomd tijdens de Digital Blogging Indaba op RU in september 2006 door Ethan Zuckerman van Global Voices.

“Het eerste probleem is dat het Internet geen brood op tafel zet”, zegt Zuckerman. Er is geen directe link tussen winst maken en het Internet, er zijn maar weinig succesverhalen over entrepeneurs die groot geld verdienen op het Web. Vijftig procent van de Zuid-Afrikanen leeft target=”blank”>onder de armoedegrens van een dollar per dag, een belangrijk dagelijks punt in hun agenda is overleven.

Analfabetisme en een slechte digitale infrastructuur zijn volgens Zuckerman twee andere grote problemen die Zuid-Afrikanen weghouden van het Internet. De slechte digitale infrastructuur is mede te danken aan telecommunicatiebedrijf Telkom, dat een monopolie bezit op de communicatiemarkt. Er is alleen ADSL in grote steden, het is duur en het duurt een lange tijd voordat de installatie is gelukt door een tekort aan mankracht.

Het Internet heeft dan misschien niet geleid tot een Global Village zoals het Westen in gedachten had, maar er zijn positieve uitkomsten. Anno 2007 wonen er 44 miljoen mensen in Zuid-Afrika waarvan er 5.1 miljoen gebruik maken van het Internet, dat is ongeveer 1 op de 8 inwoners. Misschien niet genoeg om alle armoede, onrecht en HIV / Aids problemen wereldwijd bekendheid te geven en er iets aan te doen, maar micro-activisme kan een bijdrage leveren aan een betere en gezonde lokale gemeenschap. Kijk maar eens op Reporter.co.za.

Ook verschijnt er in April dit jaar een nieuwe speler op de telecommunicatie markt: Neotel gaat de strijd tegen duur en traag Internet aan met Telkom. De transformatie van Zuid-Afrika als online township naar superhip geeky Afrikaans land is onderweg. De Universal Service & Access Agency of South Africa draagt hun steentje bij aan gedegen ICT-onderzoek, er zijn bloggers zoals Ndesanjo Macha die bekendheid geven aan Internetnieuws zoals een Zuid-Afrikaanse versie van ‘Craigslist’ en… sinds dit jaar is het continent verbonden met de rest van de wereld via een hoge snelheid-kabel waardoor het mogelijk is grote bestanden te downloaden en radio te beluisteren. Nu de rest van Afrika nog.

Een bijdrage van Elvira van Noort

Elvira van Noort (23) doet haar Masters in Media Studies op Rhodes University in Zuid-Afrika. De titel van haar thesis is: “Newsroom Convergence at the Mail & Guardian: a Qualitative Case Study”. Elvira is ook de Teaching Assistant van de tweedejaars Introduction to Print Journalism klas op dezelfde universiteit. Ze is tegelijkertijd freelance Zuid-Afrika en ICT correspondent voor verschillende Nederlands en Engelstalige media en een blogger sinds 2003.