Science Fiction Science Faction

Door Niels van Veen, 07 May 2007

De beelden van de laatste lezingenavond uit de serie Science Fiction Science Faction, met o.a. Bruce Damer en Brenda Laurel, zijn te bekijken via het video archief van Waag Society.

Dataretentie in Frankrijk

Door Niels Huijbregts, 07 May 2007

Het Nederlandse wetsvoorstel naar aanleiding van de Europese richtlijn Dataretentie heeft veel stof doen opwaaien. De voorgestelde termijn van bewaren van de gegevens is te lang, de onderbouwing is te mager en het voorstel zou zelfs in strijd zijn met de richtlijn.

Ook Frankrijk heeft een wet in voorbereiding over de rétention des données de communications. Frankrijk gaat nog een stuk verder: de Franse organisatie IRIS (Imaginons un Réseau Internet Solidaire) beschikt over de tekst en meldt dat de Franse overheid niet alleen de voorgestelde termijn wil verlengen, maar ook de te bewaren gegevens wil uitbreiden. Zo zouden niet alleen de verkeersgegevens bewaard moeten worden, maar ook identificatiegegevens als loginnamen en wachtwoorden.

Een analyse in het Frans is beschikbaar op de site van IRIS.

Digitale identiteit – een zoektocht naar jezelf

Door Sjors Timmer, 07 May 2007

Wie ben ik? Een vraag die iedereen wel eens tegen komt, een vraag ook die ons als mensheid ook al lang bezighoudt. Niet verwonderlijk dus dat ook in de nieuwe media gezocht wordt naar antwoorden op deze vraag.

Als je aan iemand moet uitleggen wie je bent, begin je meestal met hoe je in relatie staat tot de rest van de wereld. Wie zijn je ouders, waar werd je geboren, waar ging je naar school, wat voor werk doe je enzovoorts. Vroeger lagen deze relaties welhaast bij je geboorte vast, je leerde het vak van je vader, je bleef in dezelfde stad wonen en trouwde hoogstwaarschijnlijk met iemand uit de buurt. Naarmate de welvaart echter groeide namen ook de keuzemogelijkheden toe. Ontsnappen aan het leven dat bij je geboorte voor je klaar stond werd vergemakkelijkt.

Met de vrijheid om je relaties te kunnen kiezen, neemt ook de druk toe om de juiste keuzes te maken. Aangezien we maar een beperkt aantal dingen tegelijk kunnen zijn moeten we onze tijd zo goed mogelijk gebruiken. De enige die hier tot nu toe aan ontsnapte was god, toen Mozes hem vroeg, wie bent u? Antwoordde hij “Ik ben wie ik ben”. En omdat hij inderdaad stelde alles te zijn, was hij hierin als enige juist. Wij gewone stervelingen kunnen echter niet alles zijn en moeten dus zelf op zoek gaan naar die relaties waarin wij ons prettig voelen.

Hoewel we een groot aantal van onze relaties al zelf kunnen uitkiezen, zijn er toch nog enkele ietwat inflexibele over. We zijn man of vrouw (of computer), we hebben een leeftijd, en ook een fysiek uiterlijk. Om aan deze relaties te ontsnappen is in de fysieke wereld veel werk vereist. Van man vrouw worden vereist flinke operaties, en ook voor een blijvend jong uiterlijk wordt een hoge prijs betaald.

Een virtuele omgeving kent deze overgangsproblemen echter niet, waar Madonna zichzelf in de jaren 80 nog ieder jaar van een compleet nieuwe garderobe moest voorzien, is het switchen van identiteit nu niet veel meer werk dan het aanmaken van een nieuw account. In een virtuele omgeving kun je onbeperkt experimenteren met wie je wilt zijn, en word je slechts begrensd door je eigen fantasie en de geloofwaardigheid waarmee je jezelf presenteert. Toch wordt ook op het internet verwacht dat je jezelf aan bepaalde gedragsregels houdt.

Een bekend artikel, begin jaren negentig geschreven door Julian Dibbel getiteld Rape in Cyberspace, gaat over een op tekst gebaseerde spelomgeving genaamd Lambdamoo. Op een avond wordt deze chatomgeving bezocht door een hacker vermomd als clown. Door bepaalde commando’s in te voeren is hij in staat om de besturing van andere deelnemers over te nemen, en hun dingen tegen hun zin te laten doen en zeggen. Niet zo zeer de avond zelf maar vooral de wekenlange discussies over de manier waarop de dader gestraft moest worden liet zien dat internet een deel van zijn onschuld verloren had. Slechts enkele deelnemers waren van mening dat misdaad in een wetteloze online samenleving onmogelijk is, de rest echter wilde de hacker zo snel mogelijk verwijderd hebben en een beperkt aantal basisregels invoeren. Met het toenemende gemak van identiteitswisseling, wordt er ook een steeds groter beroep gedaan op ons eigen ethisch vermogen van wat nog toelaatbaar is.

Een recenter voorbeeld van een verzonnen identiteit is dat van lonelygirl15. Dit meisje dat op Youtube al haar angsten en dromen deelde, bleek uiteindelijk uit een groep van 4 mensen te bestaan, een actrice, een cameraman, een scriptschrijver en een assistente die op sommige dagen wel vijfhonderd mails van meelevende kijkers beantwoordde. Opmerkelijk genoeg bleken na het uitkomen van dit bedrog de kijkers niet extreem af te haken, velen vonden het verschil tussen echt en verzonnen niet eens zo belangrijk en waren meer geïnteresseerd in hoe het met haar verder zou gaan.

Voor de meeste mensen brengt het experimenteren met identiteit echter meer risico’s met zich mee, internet is bijzonder goed in het onthouden van het verleden. Mocht je je vroeger op straat eens voorgedaan hebben als de zoon van de burgemeester dan kreeg je een draai om je oren, en een week later was iedereen het alweer vergeten. Maar als je jezelf op je Hyves account een week uitgeeft als de burgemeester van Amsterdam is er een redelijke kans dat je toekomstige werkgever zelfs na jaren via Google dit kleine misstapje onder ogen krijgt. Groot is daarbij ook de kans dat hij niet de moeite neemt om dit even in de juiste context te plaatsen.

Het spelen met identiteit hoeft echter niet per se negatief te zijn, om eens uit te proberen hoe het is om iemand anders te zijn zorgt er ook voor dat er meer begrip ontstaat voor hoe het is om die iemand anders te zijn, en zal hopelijk ook tot meer onderlinge verdraagzaamheid leiden.

Gebruikte bronnen
Joshua Davids - Web Video grows up (Wired december 2006)
Greg Niemeyer - Foundations of American Cyberculture
Julian Dibbel - A Rape in Cyberspace (Or TINYSOCIETY, and How to Make One)

Een bijdrage van Sjors Timmer

Sjors Timmer studeerde onlangs af als Master in de Europese Media met het project Reputator (http://www.reputator.net), en vult zijn tijd momenteel als vormgever en weblogger op www.svirsk.org/blog.