Wie betaalt, bepaalt

Door Gerrit Jan Wielinga, 15 June 2007

We leven in een samenleving die in de jaren negentig erachter kwam dat ze, door de jaren heen, een systeem heeft bedacht om onze maatschappelijke problemen op een zo goed mogelijke manier voor alle betrokkenen op te lossen. Dit systeem heet het poldermodel en die oplossing bestaat uit het ondersteunen van initiatieven uit de samenleving zodat de overheid in dialoog kan blijven met zijn burgers en samen met deze burgers mogelijke problemen in relatieve vrede kan oplossen. Maar wat als de overheid zijn steun dreigt terug te trekken op het moment dat de publieke opinie zich lijkt te keren tegen een initiatief uit die samenleving? Kan de vrijheid van informatie dan in gevaar komen?

Dat is de spagaat waar de Hiv Vereniging Nederland in is beland na de gruwelijke berichten over de opzettelijke hiv-besmettingen uit Groningen. De Hiv Vereniging veroordeelde het incident in Groningen onmiddellijk en gaf aan dat ook zij een rol hadden gespeeld in de opsporing van de daders in deze zaak. Toch leek het in een uitzending van Netwerk de volgende dag alsof de Hiv Vereniging niet alles deed wat in zijn vermogen lag om nieuwe besmettingen met het virus te voorkomen. Erger nog, er werd gesuggereerd dat een sectie van de Hiv Vereniging, Poz and Proud, onveilige seks zou promoten en daarmee dus nieuwe besmettingen zou veroorzaken wat een probleem is voor de volksgezondheid.

De minister van VWS kondigde een strafrechtelijk onderzoek aan naar de activiteiten van de Hiv Vereniging en dreigde met het intrekken van de subsidie voor deze patiëntenvereniging als niet per onmiddellijk alle referenties naar onveilige seks van de websites van de Hiv Vereniging verwijderd zouden worden.

Nu is het zo dat als je het over veilige seks hebt, je het indirect ook over onveilige seks hebt en dus besloot deze patiëntenvereniging, waar het merendeel van de leden de ziekte hebben opgelopen door onveilige seks, alle websites te sluiten die onder haar verantwoordelijkheid vallen. Screenen zou dagen, als niet weken duren en er was een termijn gesteld van een paar uur. Dat betekende dat ook het blog van Poz and Proud dicht moest.

Zo op het eerste gezicht lijkt het een goed besluit van onze overheid, want welke overheid wil het op het geweten hebben de volksgezondheid in gevaar te hebben gebracht? In tweede instantie valt het op dat door de (ook door de Hiv Vereniging zichzelf opgelegde) censuur, niet alle informatie meer beschikbaar is die deze vereniging zijn leden en geïnteresseerden op allerlei gebied van leven met hiv bood. Ook de sectie Poz and Proud werd hiermee monddood gemaakt want anders zou ze het voortbestaan van de Hiv Vereniging in gevaar kunnen brengen en daarmee op hun geweten hebben dat het leven met hiv voor alle mensen met hiv in Nederland nog gecompliceerder zou worden dan het al is. Daardoor kon Poz and Proud zich niet verdedigen tegen de aantijgingen die in de media tegen hen werden gemaakt en herhaald.

En dat terwijl Poz and Proud niet bezig was, en zich nooit bezig zal houden met het promoten van onveilige seks maar juist een goede seksuele gezondheid wil bevorderen. Waarom zou het slecht zijn om goede informatie te geven voor als iemand het zonder condoom wil doen? Bijvoorbeeld informatie over het zorgvuldig uitkiezen van je sekspartners. Tijdens seks tussen twee positieven die onder behandeling staan is het risico nihil dat het virus wordt overgebracht. Of het advies je regelmatig te laten checken op geslachtsziektes? Deze informatie is nu dus niet meer beschikbaar.

In het publieke domein is iedereen gebaat bij vrijheid van informatie zodat een mens op een juiste manier van dat andere recht, recht op meningsvrijheid en een recht als die van zelfbeschikking gebruik kan maken. Dat een overheid subsidie dreigt in te trekken van een maatschappelijke organisatie die daarvan afhankelijk is, op grond van berichtgeving van media die wil scoren is dus een gevaar voor de vrijheid van informatie en indirect ook van keuzevrijheid, zelfbeschikking en vrije mening.

Zo komt langzamerhand niet alleen het poldermodel in gevaar en de cultuur waar we met zijn allen in leven, maar op deze manier wordt ook het gevaar binnengehaald van een samenleving waarin burgers het gezag van hun overheid steeds meer moeten wantrouwen.

Een bijdrage van Gerrit Jan Wielinga

Gerrit Jan Wielinga is freelance journalist en schrijver. Hij is lid van Poz and Proud maar spreekt hier op persoonlijke titel, net zoals zijn blog, tommymulder.blogspot.com op persoonlijke titel is geschreven.