‘Chef woordvoerders wilde GPD-artikel beïnvloeden’

Door Margreth Verhulst, 05 November 2007

DEN HAAG - De chef van de woordvoerders van minister Piet Hein Donner van Sociale Zaken heeft geprobeerd een artikel over het ontslagrecht van de Geassocieerde Pers Diensten (GPD) met gestolen gegevens te beïnvloeden. Lees verder op Nu.

Als mensen overbodig raken

Door Gerrit-Jan Wielinga en Bob Overbeeke, 05 November 2007

Als we in een niet al te verre toekomst het probleem van de vergrijzing gaan tackelen is het niet ondenkbaar dat de handen aan het bed voorzien zijn van kunstmatige intelligentie. Op de conferentie over singularity in San Francisco afgelopen september werd de vergrijzing zelfs als een voorname factor genoemd voor de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie in de komende jaren. De markt voor kunstmatige intelligentie is groot en niet alleen op het gebied van gezondheidszorg. Ook in branches als het onderwijs, vervoer, industrie en defensie is de vraag enorm om complexe logistiek, productieprocessen en communicatie op te laten vangen door technologie.

Een typische uitleg van de huidige ontwikkeling van kunstmatige intelligentie is de uitspraak van Rodney Brooks, professor robotica aan het MIT (Massachusetts Institute of Technology). Hij vertelde de aanwezigen op de singularity conferentie dat ‘iedereen werkzaam in kunstmatige intelligentie weet dat er iets groots staat te gebeuren maar dat vrijwel niemand denkt dat de doorbraak henzelf of hun vakgebied betreft.’

Hetzelfde betoogt ‘The Singularity is Near’ van Ray Kurzweil. Kurzweil zet in op een combinatie van gentechnologie, computertechnologie en nanotechnologie om uiteindelijk uit te komen bij de singularity, het tijdstip dat menselijke intelligentie zal worden overtroffen door kunstmatige. Dat deze drie technologieën afzonderlijk al bijzonder veel verschillende takken van sport hebben mag duidelijk zijn.

Op de singularity conferentie in San Francisco sprak ondermeer Barney Pell, oprichter en CEO van Powerset, een bedrijf dat veel onderzoek steekt in taaltechnologie. Nu zijn de meeste computerinterfaces gebaseerd op beeld maar dat zou de komende vijf jaar wel eens drastisch kunnen veranderen, zo hield hij het publiek voor; zijn bedrijf richt zich op dit moment op het dialoog proces en semantische systemen. Ook was er een presentatie van een driedimensionaal computersysteem om de menselijke cortex en omliggende gebieden in kaart te brengen. De cortex is dat gedeelte van de hersenen waar informatie opgeslagen wordt. Dit zou waardevolle informatie kunnen prijsgeven voor de ontwikkeling van een sterke kunstmatige intelligentie, gebaseerd op de menselijke hersenen. Maar ook een onderneming als Google, die eindeloos boeken scant zodat alle op schrift beschikbare menselijke kennis digitaal bereikbaar wordt, zorgt voor een klein stuk in het gehele proces naar singularity. Het zou een leugen zijn om te beweren dat deze bedrijven geen economische drijfveer zouden hebben om dit te doen.

Tien keer meer waard dan Microsoft
Het land of het bedrijf die het als eerste voor elkaar krijgt om een kunstmatige intelligentie te bouwen die de menselijke intelligentie voorbijstreeft zal, zo zijn de verwachtingen, een belachelijke voorsprong krijgen in macht en economisch aanzien in de wereld. Bill Gates voorspelt dat het bedrijf dat dit voor elkaar krijgt zeker tien keer meer waard zal zijn dan Microsoft. De grote financier achter de singularity conferentie, Peter Thiel, mede oprichter van PayPal, vertelde dat het principe eigenlijk heel simpel is als je geld belegt in kunstmatige intelligentie. Of het wordt fantastisch en de belegger wordt hemeltje rijk of het gaat helemaal mis en dan is er nog niets verloren want dan zal er niemand zijn die het failliet gaat meemaken. Dat er een grote bedreiging schuilt in superintelligente machines is ook hem duidelijk. De intelligentie die na singularity vrijkomt zal zoveel malen groter zijn dan de nu beschikbare intelligentie, dat we ons eigenlijk niets bij zo’n explosie van intelligentie kunnen voorstellen.

Zijn mensen bijvoorbeeld eigenlijk nog wel nodig als alle productie en besluitprocessen over zijn genomen door computers die het allemaal veel accurater (en vooral goedkoper) kunnen dan mensen? Wat voor beroepen blijven er eigenlijk nog over voor mensen behalve die van poëet, sekswerker en psycholoog? Nu al, in ons gecomputeriseerde tijdperk, zijn mensen vaak de zwakke schakel, hoe zal dat zijn als kunstmatige intelligentie in vrijwel alle branches de taken overneemt? Waar zullen al die overbodige mensen hun tijd mee gaan vullen?

Over de grenzen van het denkbare
En dan hebben we het nog niet over de kans dat de mensheid geëlimineerd moet worden omdat het onhandige apen blijken die overal alleen maar in de weg lopen van de geautomatiseerde processen. Uit alle mogelijke opties en scenario’s die kunstmatige intelligentie ter beschikking staan bij het uitvoeren van haar taken zou ze in het meest ongunstigste scenario kunnen concluderen dat het leven op zich volkomen zinloos is en het beste kan worden uitgeroeid, inclusief zichzelf. Zulke risico’s zijn zeker niet ondenkbaar op termijn. Is er een manier om een dergelijk scenario te voorkomen? Of moeten we risico’s op de koop toe nemen? Per slot van rekening kunnen de Verenigde Staten ook nu al met hun kernmacht de aarde meerdere keren vernietigen. Dus in principe zijn dit soort doemscenario’s niets nieuws.

Afgezien van deze extreme toekomstmogelijkheden kan ook blijken dat de toekomst werkelijk een paradijs op aarde gaat worden voor mensen. De klimaatverandering wordt door nanotechnologie in balans gebracht, ziekte en dood worden verbannen door gentechnologie en honger en oorlog zijn niet meer nodig in een wereld waar er overvloed is aan alle nodige grondstoffen die kunstmatig gemaakt kunnen worden. We zullen zelfs in staat zijn om het heelal te verkennen en te vullen met intelligentie. We zullen in staat zijn de grote filosofische levensvragen op te lossen. Waar komen we vandaan? Waar gaan we naar toe? Wat is de zin van dit alles?

Is er een grens aan wat we met superintelligentie kunnen bereiken? Worden onze lichamen op termijn vervangen door kunststoffen die zichzelf kunnen veranderen? Zullen tijdreizen mogelijk zijn? Gaan we andere intelligentie ontmoeten in het heelal? Gaan we onze hersenen uploaden in een supercomputer en worden we daarmee een soort god? Kunnen we het zonder religie stellen als we niet meer dood gaan?

Dringende discussie
Alles lijkt af te hangen van hoe we de komende decennia deze transitie gaan doormaken. We kunnen ons nu al afvragen welke kant we willen opgaan met kunstmatige intelligentie. Je zou kunnen stellen dat een brede maatschappelijke discussie over wat Kurzweil ‘een sprong in de evolutie van de mensheid’ noemt dringend nodig is. De ontwikkelingen zijn per slot van rekening nu al behoorlijk op gang. Maar wie weet blijkt, zoals een bezoeker van de conferentie opmerkte in het park naast de conferentiezaal waar hij veertig jaar geleden als op LSD trippende hippie voor het eerst was, dat alles toch een illusie is.

We gaan het meemaken.

Dit artikel is het vierde van vier artikelen over Singularity. De eerdere delen zoomden in op de Singularity Conferentie in San Francisco, september 2007, de verschillende stromingen van kunstmatige intelligentie en de ethische vragen rond kunstmatige intelligentie.
Links:

The Singularity Institute for Artificial Intelligence
Kurzweil Artificial Intelligence dot net
Existentiële risico’s
Cortical DB
CCortex
Google book search
Project Gutenberg
Website van het MIT
MIT news

Wikipedia:

Technological Singularity
Rodney Brooks
Peter Thiel
Bill Gates
Microsoft
LSD
Ray Kurzweil

Opinie:

Stel grenzen aan het gesleutel aan de mens 

Een bijdrage van Gerrit-Jan Wielinga en Bob Overbeeke

Gerrit Jan Wielinga is schrijver en free-lance journalist. Bob Overbeeke is business developer bij XS4ALL en schrijft voor www.netr.nl.